Istorijska pozadina
Od ujedinjenja i konsolidovanja države 1768. godine do 2008. godine Nepal je bio monarhija kojom su vladali kraljevi iz dinastije Šah. Sredinom 19. veka pojavljuje se plemićka porodica Rana koja uz pomoć Ujedinjenog Kraljevstva, koje je dominiralo južnom Azijom, uspostavlja svoj režim koji svodi kraljevu moć na ceremonijalnu figuru. Za to vreme su naslednici iz porodice Rana upravljali radom vlade koja je imala realnu moć i oslanjali se na UK u spoljnoj politici.
Vremenom geopolitičke okolnosti su se okrenule u kraljevu korist. Dekolonizacijom Indije 1947. godine britanski uticaj u regionu slabi, a dinastija Rana ostaje bez spoljne podrške. Narod nezadovoljan vladavinom plemićke porodice Rana, okupljeni oko stranke Nepalski kongres i kralj Tribuhvan (iz dinastije Šah) koriste priliku da 1950. godine uz podršku Indije podignu bunu protiv režima dinastije Rana koji biva konačno ukinut 1951.
Po rušenju režima u politički život kraljevine Nepal se uvodi parlamentarni sistem i 1959. je donet ustav koji definiše ovu državu kao ustavnu parlamentarnu demokratiju. Ovakav demokratski poredak u jednoj nerazvijenoj i izolovanoj državi sa dugom autokratskom tradicijom bio je osuđen na propast od samog početka. Mada su održani prvi demokratski izbori na kojima je stranka Nepalski kongres odnela pobedu, demokratija u Nepalu je bila mrtvorođena. Već 1960. godine kralj raspušta parlament i vladu i zavodi svoj lični režim koji je ostao upamćen kao Pančajat režim.
Pančajat režim je obeležio kraljevski apsolutizam i zabrana političkih partija. Dinastija Šah je uspevala da održi ovakav poredak u državi sve do 1990. godine, ali je progon političkih neistomišljenika i loše ekonomsko stanje stvaralo sve veći unutrašnji pritisak. Nakon nekoliko neuspešnih političkih reformi izdatih od strane kralja narod Nepala ponovo ustaje protiv autokratije što dovodi do Nepalske revolucije iz 1990. (koja se još naziva i Narodni pokret) koja ruši Pančajat režim i ponovo uspostavlja višepartijski demokratski sistem, a zabrana političkih partija se konačno ukida. Ključnu ulogu u ovoj revoluciji su imala dva pokreta. Prethodno pomenuti Nepalski kongres ali i Ujedinjeni levi front koji je predstavljao široku koaliciju marksističkih i radničkih pokreta. Održavaju se prvi višepartijski izbori nakon 3 decenije na kojima pobedu ponovo odnosi Nepalski kongres a najveća opoziciona partija postaje Komunistička partija Nepala (Ujedinjeni Marksisti-Lenjinisti). Ipak ovom revolucijom nisu iskorenjeni ključni problemi Nepala poput lošeg standarda života i stagnantne nerazvijene ekonomije kao i nedemokratske tradicije i političke nestabilnosti.
Nakon revolucije počinje da se pojavljuje još jedan ključni akter u novijoj istoriji Nepala, maoisti. Maoistička frakcija nepalskih komunista osniva svoju Komunističku partiju Nepala (Maoistički centar). Ova stranka predstavlja opoziciju monarhiji ali i Nepalskom kongresu koji počinje da dominira političkom scenom. Maoisti počinju da vode oružanu pobunu protiv monarhije koja kulminira u građanskom ratu koji se vodio punih 10 godina od 1996. do 2006.
U jeku rata 2001. godine na kraljevskom dvoru u prestonici Katmandu dogodio se masakr u kome je živote izgubilo 10 članova vladajuće dinastije Šah uključujući i prestolonaslednika Dipendru, koji je po izvršenju ubistava sam sebi oduzeo život. Mada postoji više teorija koje pokušavaju da objasne motiv iza ovog zločina pretpostavlja se da je povod bio zabrana prestolonasledniku da se oženi sa ženom koja je pripadala nižoj kasti. Ovaj događaj poljuljao je iz temelja već građanskim ratom oslabljenu monarhiju. Na neki način odlučujući udarac monarhija је zadala sama sebi.Ugled monarhije je bio urušen a odavno prevaziđena institucija monarhije i novi kralj nisu uspeli da se održe na vlasti zbog sve jačeg otpora naroda i sve većeg uticaja komunista. Konačno 2006. godine građanski rat je okončan mirovnim sporazumom na osnovu koga je 2007. ukinuta monarhija i proglašena Savezna demokratska republika Nepal. Mada je monarhija bila ukinuta unutrašnja nestabilnost, siromaštvo kao i konstantne autokratske težnje i korupcija u vrhu vlasti nastavile su da predstavljaju najveće izazove za razvoj demokratije u Nepalu.
Kao što vidimo ova država ima burnu istoriju koja pamti političke prevrate i revolucije. Mada pobuna naroda (ovog puta predvođena omladinom) nije novost za stanovnike ove zemlje ishod ovog ustanka je i dalje neizvesan, ali dok nam je pažnja uprta ka snimcima zapaljenog parlamenta jedino je sigurno da se sudbina nalazi u rukama naroda.